‘คาสิโน’ กับความย้อนแย้งของสังคมไทย ประชากรเล่นพนันครึ่งประเทศ แต่ยังผิดกฎหมาย

ขณะที่ Nikkei Asia ชี้ว่า กาสิโนมีความเสี่ยงจากการฟอกเงิน จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมไม่มีผู้ประกอบการชาวอเมริกันในฟิลิปปินส์ เพราะผู้ประการชาวอเมริกันต้องได้รับการอนุมัติจากรัฐบาลตัวเองในการลงทุนต่างประเทศ และหากที่ไหนมีความเสี่ยงต่อการฟอกเงิน หรือ อาชญากรรม จะกระทบต่อใบอนุญาตในประเทศด้วย ขณะที่ รศ.ดร.ชิดตะวัน ชนะกุล อาจารย์เศรษฐศาสตร์ ม.เกษตรศาสตร์ ระบุว่า ในรายงานเกี่ยวกับ ๗๐ นโยบายหาเสียงเลือกตั้งปี พ.ศ.๒๕๖๖ ของพรรคเพื่อไทย ตามมาตรา ๕๗ แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ.๒๕๖๐ เพียง 4 เดือนที่เป็นนายกฯ แพทองธาร คณะรัฐมนตรี(ครม.) ได้มีมติอนุมัติหลักการ ร่าง พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจร (เอนเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์) ตามที่กระทรวงการคลัง เสนอ เมื่อวันที่ 13 ม.ค. ส่วนการเข้าไปใช้บริการจะต้องกำหนดอายุ 20 ปีขึ้นไป บุคคลทั่วไปต้องแสดงสถานะการเงินก่อนเข้าใช้บริการ และห้ามข้าราชการเข้าใช้บริการ เว้นแต่มีใบอนุญาต ซึ่งจะทดลองด้วยการเปิดแต่ละภาคของประเทศรวม 5 แห่ง ได้แก่ อย่างไรก็ตาม มีการคาดการณ์ว่าธุรกิจ ‘คาสิโน’ จะมีมูลค่าถึง 153.2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ภายในปี 2569 คิดเป็นการเติบโตที่ CAGR 3.7% โดยคำว่า ‘คาสิโน’ เกิดขึ้นจากคำภาษาอิตาลีที่หมายถึง ‘บ้านหลังเล็ก’ ซึ่งมีที่มาจากการที่กิจกรรมการพนันมักถูกจัดในบ้านส่วนตัว ก่อนที่จะมีการเปิดอย่างถูกกฎหมายในภายหลัง โดยบ่อยครั้งที่ผู้ชมได้รับความบันเทิงจากการเต้นรำและดนตรีพร้อมกับการพนัน นอกจากนี้ยังมีอาหารและเครื่องดื่มคอยบริการอีกด้วย

พนันออนไลน์ถูกกฎหมาย ?

ด้านศาสตราจารย์พิเศษ วิชา มหาคุณ คณบดีคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต ซึ่งเป็นอดีตกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) มองว่า การเปิดเสรีการพนันต้องมีการหารือให้มากกว่านี้ และต้องถ่วงดุลให้ดีระหว่างเศรษฐกิจและผลกระทบต่อสังคม ปัญหาอาชญากรรม ปัญหาครอบครัว เป็นต้น ท้ายสุด “เราต้องไม่ทำให้เกิดความเสียหายต่อสังคม เพราะเราเมืองไทยนับถือศาสนาพุทธ ก็ต้องทำอะไรให้ถูกกฎหมายและอยู่ในกรอบ ” วิสามัญพิจารณาศึกษาการเปิดสถานบันเทิงแบบครบวงจร ยกตัวอย่างว่า “ต้องใหญ่กว่าศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิต์” ส่วนรายละเอียดเชิงลึกนั้น ต้องนำมาหารือกันต่อไป ภายในสถานบันเทิงแบบครบวงจร ไม่ได้มีเพียงแค่กาสิโนถูกกฎหมายเท่านั้น แต่จะเป็นศูนย์รวมความบันเทิงหลากหลายรูปแบบ โดยรองประธาน กมธ.

เรื่องฮอตในรอบสัปดาห์ของหมวด การเมือง

• Nikkei Asia อ้างบทวิเคราะห์ของซิตี้กรุ๊ป ประเมินว่า ไทยจะกลายเป็นศูนย์ กลางการพนันใหญ่ อันดับ 3 ของโลก รองจากมาเก๊า และลาสเวกัส เนื่องจากมีคนไทยชอบเล่นการพนัน และรัฐบาลกำลังหาทางกระตุ้นเศรษฐกิจของประเทศแม้จะมีโครงสร้างพื้นฐานด้านการท่องเที่ยวที่ดี
• โดยรัฐบาลจะเปิดให้มีสัมปทานจากเอกชนมาร่วมธุรกิจ โดยรัฐจะจัดเก็บภาษี 30% รวมทั้งภาษีบำรุงท้องที่เพื่อนำเงินไปบำรุงในพื้นที่เปิดสถานบันเทิง
• สำนักข่าว South China Morning Post รายงานว่า คาดว่าข้อกำหนดดังกล่าว รวมถึงค่าธรรมเนียมการเข้าเล่นสูงสุดที่ 5,000 บาท (150 ดอลลาร์สหรัฐ) จะสามารถจำกัดคนไทยเข้าเล่นคาสิโนได้ในอีกทาง
• พรรคพลังประชารัฐ นายไผ่ ลิกค์ ส.ส.

รูปแบบนี้เหมือนว่าจะเป็นสิ่งที่รัฐบาลปัจจุบันกำลังจะผลักดันให้เกิดขึ้น ซึ่งคาดว่าจะเกิดคาสิโนจำนวนไม่มากนัก แต่อาจจะตั้งอยู่ครบทั่วภูมิภาค เพื่อดึงดูดนักพนันชาวไทยไม่ให้ไปเล่นที่ประเทศเพื่อนบ้าน และไม่ให้ไปแอบเล่นกันแบบใต้ดินในอดีต นอกจากนี้ รัฐบาลไทยหวังใช้นโยบายนี้กระตุ้นการท่องเที่ยว ซึ่งเป็นเครื่องยนต์หลักของเศรษฐกิจไทยที่ใหญ่เป็นอันดับ 2 ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยปีนี้รัฐบาลคาดว่าจะมีนักท่องเที่ยวต่างชาติมาเที่ยว 38 ล้านคน ซึ่งใกล้เคียงกับสถิติก่อนเกิดโควิดที่ 40 ล้านคน ความคืบหน้าร่าง พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจร ผ่านกฤษฎีกา วาระ 1 กำหนดเงื่อนไขคาสิโนไทย จำกัดพื้นที่และควบคุมการเข้า-ออก คนไทยเล่นได้ แต่ต้องมีเงินฝาก 50 ล้าน กลายเป็นประเด็นร้อน

รายงานข่าวระบุอีกว่า ประเทศต่างๆ หลายแห่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้ออกกฎหมายให้คาสิโนถูกกฎหมาย แต่มีเพียงไม่กี่ประเทศ เช่น สิงคโปร์ ที่ร่ำรวยและประสบความสำเร็จในการดึงดูดบริษัทยักษ์ใหญ่ระดับโลก เช่น Las Vegas Sands ซึ่งมีการควบคุมด้วยกฎระเบียบที่เข้มงวด รายงานระบุอีกว่า แดเนียล เฉิง ที่ปรึกษาด้านเกมที่ประจำอยู่ในสิงคโปร์ มองว่า ค่าธรรมเนียมเข้าคาสิโนที่สูงถึง 5,000 บาท จะทำให้การเข้าเล่นคาสิโนถูกจำกัดเฉพาะคนไทยชนชั้นกลางขึ้นไปและผู้มีฐานะร่ำรวยเท่านั้น หนึ่งในประเด็นที่ถูกยกมาพูดถึงในรายงานฉบับนี้ของ Nikkei Asia คือ ‘อัตราภาษี’ ที่จะเก็บจากคาสิโนถูกกฎหมาย โดยตามแผนแล้ว ‘ไทย’ เป็นหนึ่งในประเทศที่จะเก็บภาษีคาสิโนต่ำสุดในเอเชียด้วยอัตรา 17%

แต่ในรูปแบบนี้ภาครัฐก็จะได้รายได้จากค่าธรรมเนียมและภาษีต่างๆ ที่เกี่ยวข้องสูงที่สุด เพราะแม้ว่าจำนวนคาสิโนจะเกิดขึ้นไม่มากเท่ากับรูปแบบแรก แต่ในรูปแบบนี้ ธุรกิจ และอาจจะรวมถึงผู้ที่ชนะพนันจะต้องเสียค่าใบอนุญาต และภาษีต่างๆ อีกทั้งภาครัฐยังจะได้รับผลประโยชน์ทางอ้อมในรูปแบบของภาษีจากธุรกิจอื่นๆ ที่ได้รับประโยชน์จากการเปิดคาสิโนไปด้วย เช่น ธุรกิจโรงแรมและร้านอาหาร เป็นต้น ขณะที่ประเทศอื่นๆ มีอัตราภาษีคาสิโนสูงกว่า อาทิ มาเก๊า 40%, ญี่ปุ่น 30% หรือสิงคโปร์ที่อยู่ระหว่าง 18-22% เมื่อรวมเข้ากับความสามารถในการแข่งขันทางด้านการท่องเที่ยวแล้ว คาสิโนในไทยจึงยิ่งมีศักยภาพในการดึงดูดการลงทุนมากขึ้นด้วย แต่ นายธนากร คมกฤส เลขาธิการมูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน แสดงความเห็นในเวทีเสวนาที่จัดขึ้นเมื่อปลายปี 2565 ว่า การทำให้พนันออนไลน์ถูกกฎหมาย “เป็นเรื่องอันตราย” และประเทศอื่นที่พนันถูกกฎหมายในภูมิภาคอาเซียน ส่วนใหญ่ก็ไม่ทำให้พนันออนไลน์ถูกกฎหมาย ยกเว้น ฟิลิปปินส์ ที่กำลังเป็นที่พูดถึงคือ การเสนอให้บ่อนกาสิโนถูกกฎหมายทั้งแบบออฟไลน์และออนไลน์ ผ่านการจัดทำร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) อนุญาตให้การพนันออนไลน์ หรือธุรกิจเกมมิง ดำเนินการได้โดยชอบด้วยกฎหมาย พร้อมให้กระทรวงมหาดไทยแก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ. วิสามัญพิจารณาศึกษาการเปิดสถานบันเทิงแบบครบวงจร ยังได้สำรวจความคิดเห็นของประชาชน โดยวิทยาลัยการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา พบว่า ประชาชน 80.67% สนับสนุนให้เปิดสถานบันเทิงแบบครบวงจรในประเทศไทย และ 36.38% สนับสนุนให้มีกาสิโนถูกกฎหมาย ขณะที่ 56.13% มองว่า กทม. สภาผู้แทนราษฎรได้พิจารณาการเปิดสถานบันเทิงแบบครบวงจร หรือ Entertainment Complex ซึ่งรวมถึงบ่อนกาสิโนถูกกฎหมาย ภายหลังคณะกรรมาธิการฯ ดำเนินการศึกษามานานกว่า 1 ปี แต่สิ่งที่สังคมตั้งคำถาม คือ สมควรหรือไม่ที่จะทำให้การพนันออนไลน์ถูกฎหมาย

รอบ โกลด์สตรีท แทงบอล ซีอีโอของ LVS ระบุว่าไทยนับเป็นตลาดที่น่าตื่นตาตื่นใจมากในหลายระดับ และขนาดประชากรที่เหมาะสม คนเข้าถึงได้ง่ายและจำนวนนักท่องเที่ยวไปไทย ซึ่งแน่ชัดว่าไทยจะเป็นจุดหมายปลายทางอันดับ 1 ของเอเชีย ปัจจุบัน แม้เศรษฐกิจสิงคโปร์ฟื้นตัวแล้ว และเกือบ 15 ปีที่เปิดตัวเป็นรีสอร์ทควบธุรกิจกาสิโน ซึ่งผู้ประกอบการรายใหญ่ 2 แห่ง กำลังรื้อฟื้นแผนขยายการลงทุนขึ้นมาใหม่ และเพิ่มการลงทุนเป็นเท่าตัวเพื่อรักษาศูนย์กลางการพนันแห่งหนึ่งของโลก เช่นเดียวกับสิงคโปร์ที่เผชิญกับกรณีการฟอกเงินอย่างมากในปี 2023 ทำให้รัฐบาลต้องออกกฎหมายหลายฉบับเพื่อตรวจสอบธุรกิจกรรม และต้องให้มีการเข้าถึงข้อมูลร่วมกันเกี่ยวกับความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้นด้วย